در سالهای اخیر و به دنبال حوادث ناگواری که در ساختمانهای ناایمن پایتخت رخ داد، سازمان آتشنشانی تهران ضوابط و سختگیریهای خود را در فرآیند صدور تأییدیه ایمنی به شدت افزایش داده است. امروزه بدون داشتن تأییدیه این سازمان، شهرداری تهران به هیچ عنوان اقدام به صدور پایانکار ساختمان نخواهد کرد.
این فرآیند برخلاف تصور بسیاری از سازندگان، یک کار اداری ساده نیست؛ بلکه یک زنجیره مهندسی متصلبههم است که از مرحله طراحی معماری آغاز شده، در زمان سفتکاری و نازککاری ادامه مییابد و با نصب و تست نهایی تجهیزات الکتریکال و مکانیکال به پایان میرسد.
برای درک بهتر وظایف در مراحل انتهایی و تست تجهیزات، مطالعه مقاله نقش ارزیابی فنی و گزارش تستهای قبل از بهرهبرداری در تأیید پروژه بسیار کمککننده است.
مراحل گامبهگام اخذ تأییدیه آتشنشانی تهران
به طور کلی، فرآیند دریافت تأییدیه ایمنی حریق در تهران را میتوان به ۵ گام اصلی تقسیم کرد:
گام اول: تشکیل پرونده و ثبت درخواست در شهرداری و دفاتر خدمات الکترونیک شهر
روند دریافت تاییدیه آتشنشانی در ابتدای کار و پس از صدور دستور نقشه توسط شهرداری، مالک باید نسبت به تشکیل پرونده آتشنشانی در یکی از دفاتر خدمات الکترونیک شهر تهران اقدام کند. در این مرحله پرونده به منطقه مربوطه سازمان آتشنشانی ارجاع داده میشود تا کدهای شناسایی و الزامات اولیه مشخص گردند.
گام دوم: عقد قرارداد با شرکت مجری و مشاور ذیصلاح آتشنشانی
طبق مصوبات سازمان آتشنشانی تهران، تمامی مراحل طراحی، نظارت و اجرای سیستمهای اعلام و اطفای حریق باید توسط شرکتهایی انجام شود که نام آنها در لیست شرکتهای مورد تأیید سازمان آتشنشانی تهران (وندور لیست) قرار دارد.
- نکته مهم: انتخاب شرکت غیر مجاز عملاً روند پرونده شما را در مرحله بازرسی نهایی متوقف خواهد کرد.
گام سوم: طراحی نقشههای ایمنی (اعلام، اطفا و معماری حریق) و اخذ تاییدیه طراحی
شرکت مشاور موظف است نقشههای معماری (راههای خروج، دوربندی پلهها، بخشبندی حریق)، سیستم اعلام حریق و سیستم اطفای حریق را طراحی کند. این نقشهها باید به تأیید کارشناسان سازمان آتشنشانی تهران برسد.
در صورت وجود مغایرت فنی، نقشهها برگشت خورده و نیاز به اصلاح دارند. تفاوتهای فنی این ضوابط با کدهای بینالمللی را پیشتر در مقاله مقایسه کاربردی مقررات ملی ساختمان و NFPA بررسی کردهایم.
گام چهارم: خرید تجهیزات استاندارد و اجرای پروژه
پس از تأیید نقشهها، فاز اجرایی آغاز میشود. در این مرحله خرید تجهیزاتی مانند دتکتورها، پنل اعلام، اسپرینکلرها، جعبههای آتشنشانی، پمپها و دربهای ضد حریق باید از برندهای دارای اصالت و گواهی استاندارد (مانند UL، FM یا استانداردهای ملی معتبر مورد تایید سازمان) انجام شود. مجری آتشنشانی بر فرآیند نصب نظارت کرده و تطابق اجرا با نقشهها را کنترل میکند.
گام پنجم: انجام تستهای فنی داخلی و ارائه مدارک برای بازرسی نهایی
پیش از درخواست بازرسی از سازمان، مجری باید تستهای عملکردی سیستم (Commissioning) را انجام داده و فرمهای صحت عملکرد (فرمهای تعهد شرکت مجری) را امضا و آماده کند. سپس درخواست بازرسی حضوری در سامانه ثبت میشود.
بازرسی حضوری کارشناس آتشنشانی و چکلیست نهایی
پس از ثبت درخواست، کارشناس سازمان آتشنشانی تهران جهت بازدید به محل پروژه مراجعه میکند. در این بازدید، بخشهای مختلف ساختمان به صورت دقیق کنترل میشوند:
۱. کنترل راههای خروج و مشترکات:
عرض پلهها، وجود دربهای ضد حریق استاندارد با آرامبند، عدم وجود موانع در مسیر خروج، و نصب روشنایی اضطراری و تابلوهای خروج شبتاب.
۲. تست سیستم اعلام حریق:
کارشناس به صورت رندوم چند دتکتور (دودی یا حرارتی) را با اسپری مخصوص تست میکند تا از فعال شدن آژیرها و ثبت آدرس صحیح روی پنل مرکزی مطمئن شود. برای آشنایی با چگونگی تست حسگرها، مقاله دتکتورهای اعلام حریق چیست؟ را بخوانید.
۳. تست سیستم اطفای حریق و پمپها:
فشار آب در بالاترین جعبه آتشنشانی (تست هیدرواستاتیک خطوط) اندازه گیری میشود. همچنین کارکرد پمپهای آتشنشانی در فاز اتوماتیک کنترل میگردد.
۴. سیستمهای تهویه و تخلیه دود:
در ساختمانهای بلندمرتبه و پارکینگهای بزرگ، کارکرد اگزاست فنها و سیستمهای فشار مثبت راهپله تست میشود.
مدارک لازم جهت ثبت درخواست بازرسی نهایی
جهت جلوگیری از برگشت پرونده، شرکت مشاور باید مدارک زیر را در سامانه بارگذاری یا در روز بازدید به کارشناس ارائه دهد:
- نقشههای مصوب مهر شده آتشنشانی.
- برگ تعهد نظارت و اجرای شرکت مجری ذیصلاح.
- فاکتور خرید و گواهی اصالت کالا برای دربهای ضد حریق، کابلهای مقاوم در برابر حرارت و تجهیزات اعلام و اطفا.
- دفترچه محاسبات هیدرولیکی سیستم اطفا و پمپها.
- تاییدیه استاندارد آسانسور (در صورت وجود).
- تعهد محضری دوسالانه سرویس و نگهداری.
بخش پرسشهای متداول (FAQ)
۱. فرآیند اخذ تأییدیه آتشنشانی تهران معمولاً چقدر زمان میبرد؟
زمان این فرآیند کاملاً به سرعت کارفرما در اجرای دقیق ضوابط و اصلاح ایرادات بستگی دارد. در صورت اجرای بدون نقص پروژه و کامل بودن مدارک، از زمان ثبت درخواست بازرسی تا صدور تأییدیه نهایی معمولاً بین ۲ تا ۴ هفته زمان نیاز است. اما در صورت وجود ایراد فنی، این زمان به دلیل نیاز به بازدید مجدد طولانیتر خواهد شد.
۲. آیا بدون داشتن شرکت مجری ذیصلاح میتوان تاییدیه آتشنشانی گرفت؟
خیر؛ سازمان آتشنشانی تهران صراحتاً ثبت فرمهای تعهد فنی و فیزیکی را منوط به امضای شرکتهای مشاور و مجری ثبتشده در وندور لیست خود سازمان کرده است و امضاهای متفرقه یا اجرای شخصی پذیرفته نمیشود.
۳. در صورت رد شدن در بازرسی اول، چه اتفاقی میافتد؟
کارشناس سازمان لیست نواقص (اصطلاحاً گزارش مغایرتها) را ثبت و ابلاغ میکند. مالک و شرکت مجری موظف هستند نواقص ذکر شده را برطرف کنند و سپس درخواست بازدید مجدد ثبت نمایند. بازدیدهای مجدد ممکن است شامل هزینههای اداری یا اتلاف وقت پروژه شود.
جمع بندی
اخذ تأییدیه آتشنشانی تهران برخلاف ظاهر پیچیده آن، در صورت رعایت اصول مهندسی و همکاری با مشاوران باسابقه کاملاً قابل پیشبینی است. کلید موفقیت در این فرآیند، «اجرای منطبق بر نقشه» و «مستندسازی دقیق مدارک» است. هرگونه انحراف از نقشههای مصوب به امید عدم متوجه شدن کارشناس در روز بازدید، تنها باعث اتلاف وقت، جریمههای مالی و تاخیر در تحویل نهایی پروژه خواهد شد.
دیدگاه خود را بنویسید