سیستم اسپرینکلر آتشنشانی یک سیستم اطفای حریق خودکار آبپایه است که بهمحض رسیدن دمای محیط به حد مشخص، فعال میشود و حریق را در همان نقطه آغازین مهار میکند.
برخلاف تصور عمومی:
- همه اسپرینکلرها همزمان فعال نمیشوند
- فقط اسپرینکلری که در معرض حرارت قرار گرفته، عمل میکند
به همین دلیل، اسپرینکلر یکی از مؤثرترین اجزای سیستم اطفای حریق خودکار محسوب میشود
اجزای اصلی سیستم اسپرینکلر
یک سیستم اسپرینکلر استاندارد معمولاً شامل موارد زیر است:
- اسپرینکلر هد (Sprinkler Head)
- شبکه لولهکشی
- منبع تأمین آب
- شیرهای کنترلی و نظارتی
- پمپ آتشنشانی (در صورت نیاز)
فعال شدن سیستم اسپرینکلر معمولاً بهصورت مستقیم به تشخیص حرارت انجام میشود، اما سیگنالهای مربوط به عملکرد آن از طریق سیستم اعلام حریق به اتاق کنترل منتقل میگردد
سیستم اسپرینکلر چگونه عمل میکند؟
در هر اسپرینکلر یک المان حرارتی (شیشهای یا فلزی) وجود دارد که:
- با رسیدن دما به حد تعریفشده میشکند یا آزاد میشود
- مسیر خروج آب باز میگردد
- آب بهصورت پاششی کنترلشده روی منبع حریق ریخته میشود
این عملکرد سریع باعث میشود:
- حریق مهار یا محدود شود
- فرصت تخلیه ایمن افراد فراهم گردد
- خسارت گسترش پیدا نکند
ارتباط اسپرینکلر با سیستم اعلام حریق
اسپرینکلر بهتنهایی کار میکند، اما بیارتباط با اعلام حریق نیست.
مواردی مثل:
- فلو سوئیچها (Flow Switch)
- مانیتورینگ شیرها
- ارسال آلارم به پنل مرکزی
همگی وابسته به نوع طراحی سیستم اعلام حریق متعارف یا آدرسپذیر هستند
تفاوت سیستم اعلام حریق متعارف و آدرسپذیر
سیستم اسپرینکلر در چه ساختمانهایی الزامی است؟
الزام نصب سیستم اسپرینکلر معمولاً بر اساس عوامل زیر تعیین میشود:
- نوع کاربری ساختمان
- مساحت و ارتفاع
- جمعیتپذیری
- میزان ریسک حریق
بهطور معمول، اسپرینکلر در این ساختمانها الزامی است:
- مراکز تجاری و پاساژها
- ساختمانهای اداری بزرگ
- هتلها و مراکز اقامتی
- بیمارستانها و مراکز درمانی
- انبارها و سولههای صنعتی
- پارکینگهای بزرگ و طبقاتی
الزام دقیق اجرای سیستم اسپرینکلر معمولاً از طریق ضوابط آتشنشانی و استانداردهای مرجع تعیین میشود.
آیا اسپرینکلر همیشه بهترین انتخاب است؟
نه الزاماً.
در برخی فضاها مثل:
- تجهیزات حساس
- اتاقهای سرور
- مراکز دیتاسنتر
ممکن است سیستمهای اطفای گازی گزینه مناسبتری باشند، اما در اکثر کاربریهای ساختمانی، اسپرینکلر همچنان اولین و مطمئنترین انتخاب است.
سیستم اطفای گازی Novec1230 چیست؟
اشتباهات رایج درباره سیستم اسپرینکلر
چند باور اشتباه که هنوز در پروژهها دیده میشود:
- «اسپرینکلر باعث آبگرفتگی کل ساختمان میشود»
- «سیستم اعلام حریق بهتنهایی کافی است»
- «اسپرینکلر در ساختمان مسکونی لازم نیست»
این خطاهای ذهنی مستقیماً باعث کاهش سطح ایمنی میشوند.
جمعبندی
اگر بخواهیم واقعبینانه جمعبندی کنیم:
- اسپرینکلر مؤثرترین سیستم اطفای حریق خودکار برای ساختمان است
- الزام آن وابسته به نوع و ابعاد پروژه است
- طراحی و اجرای صحیح آن نقش حیاتی در تأییدیه آتشنشانی و ایمنی واقعی دارد
دیدگاه خود را بنویسید