FM200 یک سیستم اطفاء حریق گازی از نوع Clean Agent است که با نام شیمیایی Heptafluoropropane (HFC-227ea) شناخته می‌شود.

برخلاف سیستم‌های آبی یا فومی، FM200:

  • از آب استفاده نمی‌کند
  • رسانای الکتریسیته نیست
  • پس از تخلیه هیچ‌گونه باقی‌مانده‌ای در فضا ایجاد نمی‌کند

به همین دلیل، این سیستم مخصوص فضاهایی طراحی شده که خاموش شدن حریق مهم است، اما آسیب به تجهیزات غیرقابل قبول است.


FM200 چگونه حریق را مهار می‌کند؟

برخلاف تصور عمومی، FM200 «اکسیژن را به صفر نمی‌رساند».

مکانیزم اصلی عملکرد آن:

  • جذب حرارت از زنجیره احتراق
  • توقف واکنش شیمیایی آتش

است در نتیجه:

  • شعله بسیار سریع فروکش می‌کند
  • احتمال شعله‌ور شدن مجدد کاهش می‌یابد

این خاموش‌سازی معمولاً در کمتر از ۱۰ ثانیه انجام می‌شود که مزیت حیاتی سیستم محسوب می‌گردد.


اجزای اصلی سیستم اطفاء گازی FM200

یک سیستم FM200 استاندارد معمولاً شامل اجزای زیر است:

  • سیلندرهای گاز FM200
  • شیر تخلیه
  • لوله‌کشی فولادی بدون درز
  • نازل‌های پاشش
  • سیستم تشخیص و فرمان (اعلام حریق)
  • تجهیزات ایمنی مانند پریشر سوئیچ و آلارم تخلیه

عملکرد صحیح FM200 وابستگی مستقیم به سیستم اعلام حریق دارد.

سیستم اعلام حریق چیست؟


ارتباط FM200 با سیستم اعلام حریق

سیستم FM200 به‌تنهایی تصمیم به تخلیه نمی‌گیرد.

فرآیند معمول شامل موارد زیر است:

  1. تشخیص حریق (دود یا حرارت)
  2. تأیید دو مرحله‌ای
  3. فعال‌سازی آلارم تخلیه
  4. تخلیه گاز با تأخیر ایمن

در این مرحله، استفاده از سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر عملاً یک الزام مهندسی است.

تفاوت سیستم اعلام حریق متعارف و آدرس پذیر


FM200 در چه فضاهایی استفاده می‌شود؟

FM200 برای فضاهایی استفاده می‌شود که:

  • تجهیزات حساس دارند
  • خاموش‌سازی سریع حیاتی است
  • استفاده از آب یا فوم غیرمجاز است

مهم‌ترین کاربردها:

  • اتاق‌های سرور و دیتاسنتر
  • اتاق‌های UPS و Battery Room
  • مراکز مخابراتی
  • اتاق‌های MCC و PLC
  • مراکز کنترل صنعتی
  • موزه‌ها و آرشیوهای اسناد

در این فضاها، FM200 معمولاً جایگزین سیستم اسپرینکلر می‌شود

سیستم اسپرینکلر چیست؟


آیا FM200 همیشه بهترین انتخاب است؟

نه.

FM200 محدودیت‌هایی دارد:

  • هزینه بالا
  • نیاز به آب‌بندی کامل فضا
  • حساسیت بالا به خطای طراحی

در برخی پروژه‌ها:

  • Novec 1230
  • یا سیستم‌های Inert Gas

انتخاب بهتری محسوب می‌شوند.

اینجاست که طراحی سیستم‌های حریق اهمیت واقعی پیدا می‌کند


الزامات طراحی سیستم FM200

طراحی FM200 صرفاً جانمایی سیلندر نیست.

طراح باید:

  • حجم دقیق فضای محافظت‌شده را محاسبه کند
  • درصد غلظت گاز را تعیین نماید
  • زمان تخلیه را کنترل کند
  • تست Holding Time را لحاظ کند

کوچک‌ترین خطا در حجم یا نشتی فضا، کل سیستم را بی‌اثر می‌کند.


استانداردهای مرجع سیستم FM200

طراحی و اجرای FM200 عموماً بر اساس:

  • NFPA 2001
  • استانداردهای شرکت سازنده
  • ضوابط آتش‌نشانی محلی

انجام می‌شود و عدم تطابق با این موارد معمولاً باعث رد تأییدیه آتش‌نشانی خواهد شد.


اشتباهات رایج در پروژه‌های FM200

  • در نظر نگرفتن نشتی فضا
  • حذف تست Door Fan
  • محاسبه سرانگشتی حجم
  • اتصال نادرست به سیستم اعلام حریق
  • نبود سناریوی تخلیه ایمن افراد

این خطاها فقط روی نقشه دیده نمی‌شوند؛ در زمان حریق خودشان را نشان می‌دهند.


جمع‌بندی مهندسی

FM200:

  • سیستم لوکس نیست، سیستم حیاتی است
  • اگر درست طراحی شود، بسیار مؤثر است
  • اگر اشتباه اجرا شود، کاملاً بی‌ارزش خواهد بود

به همین دلیل، FM200 فقط باید توسط طراح آشنا به استاندارد و تجربه اجرایی واقعی انتخاب شود.